Odcinek o erozji suwerenności państw europejskich wobec zewnętrznych mocarstw.

Negocjacje bez zainteresowanych

Sienkiewicz opisuje jako bezprecedensowe wydarzenie negocjacje sekretarza generalnego NATO Marka Rutte z Donaldem Trumpem w sprawie Grenlandii — bez udziału demokratycznie wybranych władz Danii, której suwerenności nad wyspą to dotyczyło. Osiągnięte porozumienie ramowe nie narusza formalnie duńskiej suwerenności, ale zostało wynegocjowane bez Duńczyków przy stole. Powołuje się na doniesienia Reutersa, według których Trump miał wycofać się z twardszej presji na Grenlandię nie dzięki dyplomacji Rutte, lecz pod wpływem groźby impeachmentu ze strony własnego zaplecza politycznego. Podobny mechanizm — decydowanie o losie kraju bez jego udziału — widzi w nieformalnych rozmowach pokojowych USA–Rosja dotyczących Ukrainy, prowadzonych bez bezpośredniego udziału Ukraińców.

Chiny i big-techy „pożerają” europejską gospodarkę

Drugi wątek to ekonomiczne uzależnienie Europy: Chiny jako „fabryka świata” zalewająca europejski rynek tanimi, coraz bardziej zaawansowanymi technologicznie towarami, a jednocześnie rosnące uzależnienie Europy od amerykańskich big-techów. Konkluzja posła: mimo rywalizacji między sobą, USA i Chiny są zgodne co do jednego — możliwości czerpania zysków z 450 milionów relatywnie zamożnych europejskich konsumentów.

„Bez satysfakcji chcę powiedzieć, że może wreszcie zachodni Europejczycy zrozumieją, w jakiej sytuacji byliśmy przez ostatnie 200 lat.”

Przywołuje analogię do sytuacji Polski w XIX wieku, rozpiętej między trzema zaborczymi mocarstwami — i ostrzega, że największym zagrożeniem dla Europy nie są zewnętrzne naciski same w sobie, lecz wewnętrzne głosy (wymierzone w Brukselę, kwestionujące pomoc dla Ukrainy) osłabiające zdolność kontynentu do wspólnego oporu.