Odcinek nagrany w studiu w Strasburgu z gościem — europosłem Michałem Wawrykiewiczem, prawnikiem i adwokatem z Koalicji Obywatelskiej/Europejskiej Partii Ludowej, znanym z procesów o praworządność przeciwko rządowi PiS.

Wyrok TSUE ws. polskiego Trybunału Konstytucyjnego

Rozmowa dotyczy zbliżającego się wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie tego, czy polski Trybunał Konstytucyjny jest niezawisłym sądem. Punktem wyjścia jest uchwała polskiego TK z 7 października, w której orzekł on, że jest powołany prawidłowo i że prawo unijne w Polsce nie obowiązuje. Wawrykiewicz przypomina, że już w maju 2021 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka w sprawie Xero Flor przeciwko Polsce orzekł, że polski TK — po obsadzeniu tzw. dublerami od 2015 roku — nie jest niezawisłym sądem ustanowionym zgodnie z prawem. Ocenia, że wyrok TSUE może być podobny lub szerszy, bo zarzuty Komisji Europejskiej obejmują też powołanie prezes Julii Przyłębskiej i prokuratora Bogdana Święczkowskiego.

Jak działa komisja JURI

Wawrykiewicz, członek komisji prawnej (JURI) Parlamentu Europejskiego, tłumaczy mechanizm uchylania immunitetów: kluczowe kryterium to tzw. fumus persecutionis („dym prześladowania”) — czy wniosek prokuratury o ściganie posła jest umotywowany politycznie. Wśród Polaków, którym uchylono immunitet, wymienia Grzegorza Brauna (kilkukrotnie, bo każdy zarzut wymaga osobnej procedury), a także Adama Bielana, Daniela Obajtka, Michała Dworczyka i innych. Jako kontrastowy przykład przywołuje przypadek włoskiej posłanki (Ilarii Salis), której immunitetu nie uchylono ze względu na wątpliwości co do niezależności węgierskiego wymiaru sprawiedliwości pod rządami Orbána — mimo osobistych zastrzeżeń obu rozmówców wobec jej poglądów.

Sprawa Nathana Gilla i głosowanie ws. gazu

Wątek szpiegostwa w Parlamencie Europejskim ilustruje przypadek byłego brytyjskiego eurodeputowanego, skazanego na 10,5 roku więzienia za przyjmowanie pieniędzy od ludzi powiązanych z Wiktorem Medwedczukiem w zamian za obronę na forum PE rosyjskojęzycznych telewizji propagandowych na Ukrainie.

Na koniec poseł odnotowuje wynik głosowania nad zakazem handlu rosyjskim gazem — jedynym Polakiem głosującym przeciw zakazowi był Grzegorz Braun.

„To nie Grzegorz Braun mówi — przez Grzegorza Brauna mówi rosyjska racja w Polsce.”